Temel bilgiler

DERS 1. Kripto hakkında

bölüm 7/7

Blok zinciri nedir? Giriş

Oku 4 dk.
Blok zinciri nedir?
Özetle:
— Söz konusu kriptolar olduğunda, blok zincirini bankalar, merkez bankaları ve devletin yerini alabilecek bir dijital yenilik olarak düşünebilirsiniz. Blok zinciri, kripto değerinin nasıl oluşturulacağını ve kullanılacağını yöneten yönetim sistemidir.

— Blok zinciri bir ağ üzerinde yapılmış olan tüm işlemlerin kaydını tutan bir dijital muhasebe defteridir ve tamamen değiştirilemez olduğu için sizin ve diğer herkesin kriptolarının tam olarak nerede olduğunu kolayca takip edebilirsiniz

— Güven gerektirmeyen doğası sayesinde, blok zinciri sadece Bitcoin gibi para birimlerine vesile olmakla kalmadı ve geleneksel bankacılıkla rekabet etmeye başlayarak hızla yükselen DeFi sektörünü de yarattı

Blok zinciri tabirini duyunca gözleriniz kamaşıyor mu? Gerilimi bir kenara bırakıp blok zinciriyle ilgili temel bilgileri öğrenmenin vakti geldi! Uzman olmanıza veya teknik detaylara dalmanıza gerek yok. Kripto trenine binmek için tüm yapmanız gereken genel çerçeveyi anlamak. Gerisi pratik ve merakınız sayesinde doğal olarak gelecektir.

Blok zinciri nedir?

Bir önceki makalede kriptoların esas amacını açıkladığımızı hatırlıyorsunuzdur: Kullanıcıların üçüncü taraflara ihtiyaç duymadan, sansürsüz bir şekilde eşler arası (P2P) işlem yapabilecekleri bir dijital para oluşturmak. Blok zinciri de bu dijital paranın nereye hareket ettiğini takip eden bir sistem.

Şöyle anlatalım: Eğer kripto para bir ev ise blok zinciri de evin temelidir. Bunu kripto paraların altyapısı olarak düşünebilirsiniz. İtibari paraların güvenli bir şekilde değer yönetmek için bankalar, vezneler, ATM’ler ve para basma hizmetleri gibi çeşitli unsurlardan oluşan kendi finansal sistemi vardır. Kripto sayesinde tüm bunlar aracılar olmadan, güvenli bir şekilde değer taşıyabilmek için tasarlanmış blok zinciri ağlarıyla değişiyor.

Blok zinciri, kripto ve Bitcoin: Bunların farkı ne?

Blok zinciri, kripto para ve Bitcoin birbirlerine çok yakın konseptler. Dünyadaki ilk başarılı kripto para Bitcoin ve onun arkasındaki blok zinciri teknolojisi esasen Satoshi Nakamoto takma adını kullanan Bitcoin mucidi tarafından yaratıldı. Gelgelelim, sıklıkla aynı şey zannedilen bu konseptler birbirinden çok farklıdır ve ne olduklarını, birbirlerinden nasıl ayrıldıklarını öğrenmeniz büyük önem taşır.

Basit bir benzetme kullanalım. Web siteleri, eşler arası (P2P) bilgi paylaşımı için tasarlanmış olan, son derece yaygın internet uygulamalarıdır. Web sitelerini kullanmak için en çok tercih edilen yöntem, onlara erişimi sağlayan arama motorlarıdır. En ünlü ve en çok kullanılan arama motoru Google’dır. Blok zinciri, kripto para ve Bitcoin arasındaki ilişki de belli bir ölçüde buna benziyor. Blok zinciri, eşler arası (P2P) çevrim içi olarak değer ve bilgi paylaşmak ve depolamak için tasarlanmış olan, devrim niteliğindeki bir teknoloji.


Aynı web sitelerinde olduğu gibi, farklı amaçlara hizmet eden, birbirinden farklı birçok blok zinciri mevcut. Kripto paralar, blok zinciri teknolojisinin şimdiye kadar en yaygınlaşan kullanım biçimi oldu. Kripto paraların hem ilki hem de en ünlüsü olan Bitcoin, an itibarıyla piyasalardaki kripto paralardan sadece biri.

Neden blok zinciri kullanmalısınız?

Kısaca açıklamak gerekirse blok zinciri, herhangi bir bilgiyi (örn. finansal işlemler) anonim ve değiştirilemez bir şekilde kayıt altına alan, merkeziyetsiz ve halka açık bir dijital muhasebe defteridir. Teknolojide çığır açan bu tür özellikler kullanıcılara çok önemli avantajlar sağlar:

  • Merkeziyetsiz olduğu için işlemlere üçüncü taraflar dâhil olmaz. Yani bankalar, muğlak aracılar, yöneticiler, beklenmedik ücretler, vs. yoktur. Sadece siz ve dijital varlıklarınız vardır.
  • Halka açık bir kayıt olduğu için tüm işlemlerde şeffaflık ve izlenebilirlik sağlar. Bu özellik sebebiyle bilgileri karşılıklı kontrol etmek mümkün olsa da bilgide sahtecilik yapılması zorlaşır.
  • Bilgiler hem anonim hem de değiştirilemez bir şekilde kaydedilir. Yani, veriler muhasebe defterine eklendikten sonra silinemez veya değiştirilemez. Veri sağlayıcısının tekil olarak tanımlanması da mümkün değildir.

Tüm bu özellikler bir araya geldiğinde, blok zincirinin kurcalanması veya hack’lenmesi çok zor, hatta neredeyse imkânsız hâle gelir. Blok zinciri teknolojisini bu kadar güçlü yapan şey tam olarak budur. Dahası, sunduğu avantajların resmen devrim niteliğinde olması sayesinde sayısız uygulamanın yolunu tek bir temel prensiple açar; gücün kontrolünü yeniden insanlara vermek için geleneksel sistemlerin merkeziyetsizleşmesini sağlamak. İşte, kripto paralar da geleneksel finansal sistemde tam olarak bu değişime öncü olmayı amaçlar.

Blok zinciri nasıl çalışır? (Hızlı ve kolay rehber)

Blok zinciri, kripto para dünyasındaki kullanıcıların birbirleriyle (eşler arası; P2P) çeşitli ölçeklerdeki değerleri takas edebilmeleri için şeffaf, güvenli ve anonim bir sistem sağlar. Bu sistem üçüncü tarafların kontrolünde değildir.

Dünyanın herhangi bir yerinde, internet bağlantısı olan herhangi bir kişi tarafından çalıştırılabilen çok sayıda bilgisayardan oluşan bu ağ, herhangi bir haricî kuruluşun etki edemeyeceği, merkeziyetsiz ve dağıtılmış bir doğrulama süreci oluşturuyor.

Blok Zincirinde İşlemler Nasıl Çalışır?

Devasa taş blokların peşi sıra dizildiği bir sahneyi göz önünüze getirin. Aklınıza gelebilecek en sert ve en güçlü taştan olsun. Granit mesela. Tek bir sıra şeklinde halka gösterilen bloklar o kadar ağırlar ki dizildikleri sıralamanın değiştirilebilmesi mümkün değil. Bir coin işlemi her doğrulandığında, zincirin son taş blokuna sonsuza dek kazınmış oluyor.

Ali, Ayşe’ye 2 coin göndermek isterse ne olur?

İlk olarak, önceki taş blokların hepsinin doğrulanması gerekir. Daha önceden yapılmış olan tüm coin işlemlerinin değiştirilemez bir kaydını temsil ederler. Bunun amacı, Ali’nin gerçekten bu 2 coin’e sahip olduğunu doğrulamaktır. Diyelim ki gerçekten var; birkaç yıl önce Ahmet ona göndermişti.

Doğrulandıktan sonra taşa kazıma işlemi başlayabilir. Zincire yeni bir taş blok eklenir, işlem gerçekleştirilir ve yeni durum taşa kazınır: Ali’den 2 coin düşer ve Ayşe’ye 2 coin eklenir. İşte, bu kadar! Ve en güzel yanı da tüm bu sürecin tamamen otonom bir şekilde ilerlemesi. Hiç kimse, hiçbir hükûmet, banka veya bilgisayar korsanı blok zinciri varlıklarınızı nasıl kullandığınıza karışamaz.

Güç Sizde, Gelecek Parlak

Başardınız! Bu blok zinciri olayının ne olduğunu anladınız! Tüm bu gelişmelerin neden bu kadar önemli ve gerçek bir devrim niteliğinde olduğunu sizin de anladığınızı umuyoruz.

Başladığı günden bu yana vesile olduğu inanılmaz sayıda inovasyondan bahsetmedik bile. Blok zinciri sadece kriptolardan ibaret değil. DeFi, dApp’ler, oyunlar, NFT’ler, Metaverse ve daha birçok şeyi destekliyor. Tüm bunların hepsi otonom olarak çalışıyor ve global blok zinciri topluluğu tarafından destekleniyor.

İhtimaller sonsuz. Blok zincirinden maksimum fayda sağlamak ve insanoğlunu gelecekte nelerin beklediğini anlamak için tüm bunları kavramanız çok önemli. Dolayısıyla, öğrenmeye devam edin ve merkeziyetsiz bir gelecekte söz sahibi olduğunuzdan emin olun.

Bilgi güçtür.

Kendinize güvenin ve öğrenmeye devam edin! Kripto ve blok zinciri konusunda bilgi edinmeyi seviyorsanız herkesin hayallerini süsleyen kriptoyla çabucak zengin olma hakkında hazırladığımız School of Block bölümümüzü izleyin..


İlgili Kaynaklar

İletişimde kalın

Duyurulara blogumuzdan erişebilirsiniz. Basın için iletişim:
[email protected]