Bitcoin’inizi Satmadan Teminat Göstererek Nasıl Kredi Alırsınız?

Bitcoin’inizi teminat göstererek borç almak, onu satmadan nakit elde etmenizi sağlar. BTC’nizi teminat olarak verir, bu teminatın değeri üzerinden genellikle stabil coin cinsinden kredi çeker ve teminatınızı geri almak için krediyi daha sonra geri ödersiniz. Bitcoin’iniz bu süreç boyunca sizin olmaya devam eder. Kredi yalnızca bu Bitcoin’e dayalı olarak işler.

Ne kadar kredi alabileceğinizi teminatın değeri belirler. Teminatın fiyatı çok fazla düşerse protokol, borcunuzu kapatmak için teminatı otomatik olarak satabilir (buna tasfiye denir ve aşağıda ayrıntılı olarak açıklanmıştır). Kredi açık olduğu sürece teminatı kimin elinde tuttuğu da en az bu kadar önemlidir, çünkü teminat üzerindeki kontrolünüzün ne kadarını koruyacağınızı bu belirler.

Bu rehber; kripto teminatlı kredilerin nasıl işlediğini, ne kadar kredi alabileceğinizi belirleyen değerleri, bir pozisyonun ne zaman tasfiye edildiğini, göz önünde bulundurmanız gereken riskleri ve merkezi borsalardan bireysel kontrol (self-custody) yapısına kadar nerelerden kredi alabileceğinizi adım adım açıklar.

SORUMLULUK REDDİ: Bu makale sadece bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır ve finansal tavsiye niteliği taşımaz. Ledger bir teknoloji sağlayıcısıdır ve finansal tavsiye ya da yatırım önerisi sunmaz. Kripto Kredisi, Morpho tarafından sunulan bir hizmettir ve Yield.xyz aracılığıyla entegre edilmiştir. Uygulamanın kullanıma sunulduğu ülkelere bağlıdır. Faiz oranları, ilgili Morpho Blue Piyasalarındaki faiz oranı modeli tarafından belirlenir ve piyasaların temel kullanım oranlarına göre şekillenir. Likidasyon riski mevcuttur.

Bitcoin’inizi Teminat Göstererek Kredi Almak Ne Anlama Gelir?

Bitcoin’inizi teminat göstererek kredi almak, BTC’nizi teminat olarak kullanıp daha sonra geri ödeyeceğiniz bir borç almak anlamına gelir. Bu sırada sahip olduğunuz Bitcoin’i satmanız gerekmez. Kredi genellikle bir stabil coin olarak ödenir ancak ne kadar kredi alabileceğiniz platforma bağlıdır.

Bitcoin’inizi sattığınızda sahiplik devredilir ve satış kesinleşir. Bitcoin’inizi teminat olarak verdiğinizde ise sahipliği korur ve onun yerine değeri üzerinden kredi alırsınız. Böylece Bitcoin’in fiyat hareketlerinden etkilenme durumunuz aynen devam eder.

Kredinin işleyişini bir banka değil, kod güvence altına alır. Bir akıllı sözleşme teminatınızı tutar, krediyi gerçek zamanlı olarak takip eder ve geri ödeme yaptığınızda teminatınızı serbest bırakır. Teminatınızın değeri çok fazla düşerse aynı sözleşme, borcu karşılayacak kadarını satar.

Kripto Teminatlı Krediler Nasıl Çalışır?

Teminat, bir krediye karşılık olarak verdiğiniz varlıktır. Krediyi geri ödemezseniz bu varlık, borcunuzu karşılamak için satılabilir.

Kripto teminatlı krediler aşırı teminatlandırma ilkesiyle işler. Borç aldığınızdan daha yüksek değerde varlık yatırırsınız ve protokol, siz geri ödeme yapana kadar teminatınızı tutar. Fiyatlar aleyhinize hareket ettiğinde kredi veren tarafı koruyan şey bu güvenlik payıdır.

Sonrasında yaşanacak her şeyi dört mekanizma belirler: Teminatınız karşılığında ne kadar borç alabileceğiniz (LTV), pozisyonunuzun zorunlu satışa ne kadar yakın olduğu (sağlık faktörü), bu otomatik ve zorunlu satışı gerçekte neyin tetiklediği (tasfiye) ve faizin ve geri ödemenin kredi süresince nasıl işlediği.

Kredi-Değer Oranı (LTV)

Kredi-değer oranı (LTV), teminatınızın değerine karşılık ne kadar borç aldığınızı ölçer. 80.000 dolarlık Bitcoin’i teminat olarak verip 32.000 dolarlık kredi çekerseniz LTV oranınız %40 olur.

Bu tek rakam, kredinin tüm yapısını belirler. Düşük bir LTV, şu an elinize daha az nakit geçmesi ama tasfiyeye kadar geniş bir güvenlik payınızın olması anlamına gelir. Yüksek bir LTV ise başlangıçta daha fazla nakit ama daha dar bir hata payı demektir. Bu oranın aslında yanıtladığı soru şudur: Pozisyonunuz zorunlu satışa girmeden önce Bitcoin ne kadar düşebilir?

Tasfiye, yükselen LTV oranınız protokolün eşik değerine ulaştığında tetiklenir. Bu eşik, Bitcoin piyasalarında genellikle %86 civarındadır. Bu eşikten geriye doğru hesaplandığında, 80.000 dolarlık Bitcoin teminatında her başlangıç noktasının size gerçekte ne kazandırdığı görülür:

Asıl önemli nokta, satırlar arasındaki farkta gizli. LTV oranını %50’den %70’e çıkarmak borçlanma kapasitenize 16.000 dolar ekler, ancak pozisyonunuzun dayanabileceği düşüş payını yarıdan fazla azaltır. Bu nedenle piyasa dalgalanmalarına rağmen varlıklarını elde tutmayı planlayan borçlular genellikle düşük bir oranla başlar ve kendilerine yeterli güvenlik payı bırakır. Her protokol, Bitcoin teminatı için kendi maksimum LTV oranını da belirler ve bu üst sınır platformdan platforma önemli ölçüde değişir.

Tasfiye

Her protokol bir tasfiye eşiği belirler: Bu, teminatınızın otomatik olarak satıldığı LTV oranıdır. Tasfiye eşiği, borç alabileceğiniz maksimum oranın üzerinde yer alır ve pozisyonunuza zorunlu satıştan önce bir miktar hareket alanı tanır.

Bu iki değer şöyle birlikte işler: Bir protokolün %86 LTV oranında tasfiye yaptığını varsayalım. Kredinizi %50 LTV oranıyla başlatırsanız, pozisyonunuzun bu eşiğe ulaşması için Bitcoin’in yaklaşık %42 düşmesi gerekir.

Tasfiye gerçekleştiğinde protokol, krediyi ve buna ek olarak bir ceza ücretini karşılayacak kadar teminatı satar.

Tasfiyelerin otomatik olmasının nedeni, zincir üstü kredi vermenin işleyiş biçimidir. Teminatınızı tutan akıllı sözleşme kimliğinizi doğrulayamaz, sizinle iletişime geçemez veya size ek süre tanıyamaz. Kredinizin teminatı borcu karşılayamayacak hale gelirse, borç verenlerin geri ödeme almasını garanti etmenin tek yolu, teminatın riskli hâle geldiği anda satılmasıdır.

Faiz, Geri Ödeme ve Pozisyonun Kapatılması

Zincir üstü borç verme piyasalarının çoğunda faiz oranları değişkendir. Faiz oranları, havuzdaki fonların ne kadarının borç olarak kullanıldığına bağlı olarak yükselip düşer. Dolayısıyla krediyi açtığınızda gördüğünüz oran, bir ay sonra ödeyeceğiniz oranla aynı olmayabilir.

Genellikle sabit bir vade sonu yoktur. Pozisyonunuz tasfiye eşiğinin uzağında kaldığı sürece kredinin bir kısmını veya tamamını dilediğiniz zaman geri ödeyebilirsiniz. Krediyi tamamen geri ödediğinizde protokol, teminatınızı serbest bırakır ve pozisyon kapanır.

Bitcoin’i Teminat Göstererek Kredi Almanın Mantığı Nedir?

Kısa vadeli bir ihtiyacı karşılamak için Bitcoin satmanın uzun vadeli bir bedeli vardır: Sattığınız coin’lerin gelecekte sağlayabileceği değer artışından vazgeçmiş olursunuz. Kripto teminatlı bir kredi ise Bitcoin birikiminiz yerinde kalırken size likidite sağlar ve pozisyonu dilediğiniz zaman kapatabilirsiniz.

Bazı uzun vadeli yatırımcılar birkaç temel nedenle Bitcoin’lerini teminat göstererek kredi alır.

• Değer artışı potansiyelini korumak. Bir harcamayı karşılamak için Bitcoin’inizi 100.000 dolardan satarsanız, BTC daha sonra daha yüksek fiyatlardan işlem görse bile bundan yararlanamazsınız. Kredi ise Bitcoin birikiminizin yerinde kalmasını sağlar.
• Günlük hayattaki harcamaları finanse etmek. Konut peşinatı, işletme sermayesi ve büyük alışverişler yaygın kullanım alanlarıdır. Yıllarca elde tutmak istediğiniz bir pozisyonu kapatmadan bu masrafları karşılayabilirsiniz.
• Kaldıraç ve getiri stratejileri. Daha aktif kredi alanlar BTC’lerini teminat olarak yatırır, stabil coin borç alır ve bunları daha fazla BTC almak, getiri sağlayan pozisyonlara yatırmak veya diğer zincir üstü stratejilerde değerlendirmek için kullanır.

Bitcoin’i Teminat Göstererek Kredi Almanın Riskleri Nelerdir?

Kripto teminatlı krediler meşru bir araçtır ancak gerçek riskler içerir ve tek bir satoshi bile yatırmadan önce bu riskleri anlamak gerekir.

• Tasfiye riski. Bitcoin hızlı hareket eder ve ani bir düşüş, güvenli seviyedeki bir LTV oranını birkaç saat içinde tasfiye seviyesine taşıyabilir.
• Akıllı sözleşme riski. Her zincir üstü kredi, ilgili protokolün akıllı sözleşmelerine dayanır. Siz kendi tarafınızda her şeyi doğru yapsanız bile yazılım hataları, oracle arızaları veya istismarlar teminatınızı etkileyebilir.
• Merkezi platformlarda kontrol riski. Merkezi borsalardan alınan krediler genellikle Bitcoin’inizi borsanın kontrolüne devretmenizi gerektirir. Teminatınız dondurulabilir, kaybolabilir veya nadir durumlarda yeniden teminat olarak kullanılabilir. Bu, borsanın teminatınızı sizin açıkça onaylamadığınız şekillerde kullanması anlamına gelir.
• Oracle ve ani çöküş riski. Kredi verme protokolleri, fiyat oracle’larına dayanır. Kısa süreli bir fiyat hatası veya ani bir çöküş, normal piyasa koşullarında gerçekleşmeyecek tasfiyeleri tetikleyebilir.
• Faiz oranı değişkenliği. Zincir üstü faiz oranlarının çoğu değişkendir ve havuzdan ne kadar yoğun kredi alındığına göre değişir. Başlangıçtaki faiz oranınız, talep aniden arttığında keskin bir şekilde yükselebilir.

Bu risklerin hiçbiri, kripto teminatlı kredilerin kötü bir fikir olduğu anlamına gelmez. Bu krediler, pozisyon büyüklüğünü dikkatle belirleyenleri ve pozisyonunu aktif olarak takip edenleri ödüllendiren bir araçtır.

Bitcoin Karşılığında Nereden Kredi Alabilirsiniz?

Bugün Bitcoin’inizi teminat göstererek kredi almanıza olanak tanıyan üç platform kategorisi bulunuyor. Bu platformlar arasındaki asıl fark faiz oranlarından çok, kredi süresince teminatınızın kontrolünün gerçekte kimde olduğudur.

• Merkezî borsalar (CEX’ler). Merkezi borsalar, saklamalı kredi ürünleri sunar. Kullanıcı deneyimi oldukça sorunsuzdur ancak Bitcoin’iniz borsanın kontrolünde kalır. Ayrıca coğrafi kısıtlamalarla karşılaşırsınız ve pozisyonunuz, borsanın hesap düzeyinde alabileceği önlemlere tabi olur.
• Doğrudan DeFi protokolleri. Morpho ve Aave gibi protokoller, kontrolü merkezi bir karşı tarafa devretmeden, wrapped Bitcoin’i teminat göstererek zincir üstünde kredi almanıza olanak tanır. Kullanıcı deneyimi dağınıktır ve kullanıcıların çoğu bu protokollere, özel anahtarlarınızı internete bağlı bir cihazda tutan yazılım cüzdanları üzerinden erişir.
• Donanımla güvence altına alınan bireysel kontroldeki krediler. Zincir üstü kredi, doğrudan Ledger Wallet uygulaması üzerinden başlatılır ve yönetilir. Özel anahtarlarınız imzalayıcının Secure Element (Güvenli Öge) çipinden hiçbir zaman çıkmaz ve kredinin her adımı, siz onaylamadan önce cihazın Güvenli Ekranı’nda doğrulanır.

Her modelin kendine özgü avantajları ve dezavantajları vardır.

Ledger ekosisteminde kredi almanın nasıl işlediğini ve teminatınızın baştan sona neden sizin kontrolünüzde kaldığını aşağıda bulabilirsiniz.

Ledger Wallet™ ile Bitcoin’inizi Teminat Göstererek Nasıl Kredi Alırsınız?

Ledger Wallet, hem masaüstünde hem de mobilde portföyünüzü yönetmek için kullandığınız uygulamaya, kripto teminatlı kredileri getiriyor. Öğrenmeniz gereken ayrı bir DeFi paneli veya bağlanmanız gereken üçüncü taraf bir site yok. Likidite, Ethereum üzerindeki Morpho açık kredi ağında yer alan borç verenlerden geliyor; uygulamayı bu ağa bağlayan teknik entegrasyonu ise Yield.xyz sağlıyor.

Teminat olarak cbBTC veya wBTC yatırır ve karşılığında USDC veya USDT borç alırsınız. Entegrasyon, lansmanda Ethereum üzerinde dört piyasayı destekliyor:

• cbBTC teminatı, USDC kredisi
• cbBTC teminatı, USDT kredisi
• wBTC teminatı, USDC kredisi
• wBTC teminatı, USDT kredisi

Neden Ledger Wallet ile Bitcoin’inizi Teminat Göstererek Borç Almalısınız?

• Bitcoin’inizi elinizde tutun, likiditenin kilidini açın. wBTC veya cbBTC’nizi teminat göstererek borç aldığınızda, satış yapmadan harcanabilir stabil coin elde edersiniz. Bitcoin yatırımınız aynen korunur; elde ettiğiniz likiditeyi gerçek hayattaki bir masrafı karşılamak veya diğer zincir üstü pozisyonlarda değerlendirmek için dilediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
• Teminatınız sizin olmaya devam eder. Emanete dayalı bir platformda Bitcoin’iniz kredi süresince bir şirketin cüzdanında durur ve şirketin ödeme gücüne ve hesap dondurma gibi hesap düzeyindeki önlemlere karşı savunmasız kalır. Burada ise teminatınız zincir üstünde, anahtarlarınız ise Ledger imzalayıcınızda çevrim dışı olarak kalır. Varlıklarınızı elinde tutan bir karşı taraf ve kimsenin dondurabileceği bir hesap yoktur. Ancak teminat, kredinin güvencesi olarak akıllı sözleşme tarafından kilitlenir ve tasfiye eşiğine ulaşılması halinde otomatik olarak tasfiye edilir.
• Sadeleştirilmiş DeFi likiditesi. Arayüz, çözümlemeye uğraşmadan tek bakışta anlaşılacak şekilde tasarlandı. Kredi/değer oranınızı ve pozisyonunuzun sağlık durumunu görebilir; ardından ayrı DeFi araçlarını bir araya getirerek kredi oluşturmak yerine aynı ekrandan ek teminat yatırabilir, geri ödeme yapabilir, daha fazla borç alabilir veya çekim yapabilirsiniz.

Tüm süreç uygulamanın içinde gerçekleşir:

1. Ledger Wallet ana ekranından Krediler bölümünü açın.
2. Teminat ve kredisini alacağınız varlık çiftini seçin, tutarları girin ve daha fazla ya da daha az risk almak için LTV oranınızı belirleyin.
3. Gerekli her adımı (onaylama, teminat yatırma ve borç alma) Ledger imzalayıcınızda Şeffaf İmzalama ile imzalayın.
4. Pozisyonunuzu, varlıklarınızın yer aldığı ekrandan takip edin ve yönetin.

Kullanılabilirlik bölgeye göre değişir; bu nedenle bulunduğunuz yer için uygulama içindeki uygunluk durumunu kontrol edin.

Ledger Wallet™ Kredi Almayı Nasıl Daha Güvenli Hâle Getirir?

Tipik bir yazılımsal cüzdan üzerinden alınan DeFi kredisiyle arasındaki fark, anahtarlarınızın nerede saklandığına ve imzalarken ne gördüğünüze dayanır.

Özel anahtarlarınız Ledger imzalayıcınızın Secure Element (Güvenli Öge) çipinde kalır ve internetten izole edilir. Bu da sıcak cüzdanların taşıdığı uzaktan saldırı yüzeyini ortadan kaldırır.

İşlemlerinizi şeffaf imzalama ile onaylayabilirsiniz. Onayınızdan önce işlem, imzalayıcının Güvenli Ekranı’nda sade ve insan tarafından okunabilir bir dille gösterilir. Böylece uzaktaki bir saldırganın değiştirebileceği bir ekranı körü körüne imzalamak yerine, sözleşmenin gerçekte ne yapacağını teyit edersiniz. Körü körüne imzalama varsayılan seçenek değildir.

Cihaz üzerinde fiziksel olarak onay vermediğiniz sürece hiçbir varlık hareket etmez. Piyasayı onaylamak, teminat yatırmak, borç almak, geri ödeme yapmak ve çekim yapmak gibi adımların her biri, doğrudan imzalayıcı üzerinde bir onay gerektirir.

İşte entegre sistem böyle çalışır: Ledger Wallet size arayüzü ve zincir üstü erişimi sağlar, Ledger imzalayıcısı ise her adımı doğrular. Güvenlik ile kullanım kolaylığı arasında seçim yapmak zorunda kalmazsınız.

Sonuç

Bitcoin’inizi teminat göstererek borç almak, finansal bir araç olarak kullanılabilir. Dikkatli kullanıldığında, oluşturmaya çalıştığınız uzun vadeli pozisyondan vazgeçmeden likidite elde etmenizi sağlar. Dikkatsiz kullanıldığında ise sizi tasfiye riskine, akıllı sözleşme riskine ve planlamadığınız faiz maliyetlerine maruz bırakır.

Asıl önemli olan borç alıp almamak değildir. Bunu nerede ve nasıl yaptığınızdır. Ledger Wallet, size aynı zincir üstü erişimi sunarken her onayı hiçbir uzak saldırganın ulaşamayacağı bir ekranda tutar. Cüzdanın gösterdiği bilgileri imzalayıcı doğruladığında hem likiditenizi hem de kontrolünüzü korursunuz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Bitcoin’imi teminat göstererek kredi almak, satmaktan daha mı güvenli?

Bunlar iki farklı karardır. Satış yaptığınızda fiyatınızı sabitlemiş olursunuz ve Bitcoin yatırımınız sona erer. Borç aldığınızda ise bu yatırımınızı korursunuz, ancak buna tasfiye riski ve faiz maliyeti de eklenir. Hangisinin size uygun olduğu tamamen neyi amaçladığınıza bağlıdır.

Bitcoin’imin fiyatı düşerse ne olur?

LTV oranınız yükselir ve sağlık faktörünüz düşer. BTC, LTV oranınızı protokolün tasfiye eşiğinin üzerine çıkaracak kadar düşerse protokol, borcunuzu ve buna ek olarak bir tasfiye cezasını karşılayacak kadar teminatınızı otomatik olarak satar. Tasfiye tetiklenmeden önce ek teminat yatırarak veya kredinin bir kısmını geri ödeyerek bunu önleyebilirsiniz.

Bitcoin’imi teminat göstererek borç alabilmek için onu wrapped Bitcoin’e dönüştürmem gerekiyor mu?

Genellikle, evet. Yerel Bitcoin, Ethereum tabanlı kredi verme protokollerinde doğrudan teminat olarak kullanılamaz. Bu nedenle genellikle wBTC veya cbBTC gibi, BTC ile 1:1 oranında desteklenen ERC-20 token’ları olan sarmalanmış bir sürüme dönüştürülür. Sarmalama işlemi sürece bir saklama kuruluşu ve bir dönüştürme adımı ekler. Bu yüzden kredi almadan önce elinizde tuttuğunuz varlığın ne olduğunu anlamakta fayda vardır.

Sorumluluk Reddi: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve vergi tavsiyesi niteliği taşımaz. Vergilendirme; yaşadığınız yere, kredinin nasıl yapılandırıldığına ve protokolün teminatı nasıl işlediğine bağlıdır. Belirli bir sonucu varsaymadan önce yetkin bir vergi uzmanına danışın.

Kripto Kredisi, Morpho hizmetiyle sunulmaktadır ve Yield.xyz aracılığıyla entegre edilmiştir. Uygulamanın kullanıma sunulduğu ülkelere bağlıdır. Ledger bir teknoloji sağlayıcısıdır ve yatırım tavsiyesinde bulunmaz. Faiz oranları değişkendir ve temeldeki izole kredi verme piyasalarının kullanım oranına göre belirlenir. Likidasyon riski mevcuttur. Daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.